İLÇENİN GENEL COĞRAFİ KONUMU
Kadınhanı,Konya’nın 60 Km kuzey batısında,32-33 derece doğu boylamı,38-38,5 derece kuzey enlemleri arasında şirin bir ilçedir. Güneyinde merkez Selçuklu ilçesi, doğusunda Sarayönü ilçesi,batısında Ilgın ilçesi, kuzeyinde ise Yunak İlçesi bulunmaktadır. Rakımı 1128 metredir. Yüzölçümü 2166 Kilometrekaredir.
Konya-Afyon-İstanbul Karayolu üzerinde bulunmakla ulaşım bakımından son derece işlektir.Demir yolu ise ilçenin 9 km kuzeyinden geçmektedir. Konya’ya uzaklığı 60 kilometredir.
“Pira” adıyla (Bazı eski yabancı kaynaklarda Kandenkan olarak ta geçmektedir.)eski çağlara kadar uzanan yerleşim asıl 1223 yılında Selçuklu Sultan hanımlarından Raziye Sultan tarafından yaptırılan kışlık kervansarayın çevresinde başlamıştır. Karamanoğulları zamanında “Saideli” adıyla il merkezi olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu zamanında 1914 yılında kaza yapılmıştır. Cihanbeyli ve Sarayönü’nün önceleri Kadınhanı’na bağlı iken ayrılmasıyla azalan nüfus,Saçıkara,Örnekköy,Pusat gibi yeni köylerin iskan edilmesi ve Başkuyu’ nun Cihanbeyli’den,Sarıkaya ve Örnekköy’ün Yunak’tan ayrılarak Kadınhanı’na bağlanmasıyla 1960 tan sonra artış gösterir.Genel Sayım sonuçlarına göre Kadınhanı’nın nüfusu yıllar itibariyle aşağıdaki şekildedir
1927 3372 19161 22533
1935 3888 19109 22997
1940 4037 19323 27511
1945 4338 23173 27511
1950 5153 26543 31696
1955 6008 30840 36848
1960 6848 19209 26057
1965 8398 20498 28896
1970 10721 22337 33058
1975 11804 23706 35610
1980 13381 26092 39473
1985 15910 28032 43942
1990 15907 29261 45168
1997 16949 24057 41006
2000 14297 27089 41386
İdari yapı olarak İlçeye bağlı 4 kasaba 37 köy ve 9 mahalle bulunmaktadır.
Sultan Dağlarının hemen kuzeyinden başlayan güney-kuzey yönünde uzanan bir alana yerleşmiştir.
Halkın büyük bir kesimi ziraat ve hayvancılıkla uğraşarak geçimini sağlamaktadır. İlçe merkezi, kasaba ve köylerinde 7000 aile çiftçilik yapmakta ve en fazla buğday,arpa,yulaf,nohut,ve pancar ekimi yapılmaktadır. Son yıllarda sulu tarıma oldukça önem verilmekte ve yüksek verim yakalanmaktadır. Killi,kumlu ve alüvyonlu topraklara sahiptir.
A)Dağları:
Güneyinde Sultan Dağlarının uzantısı olan Oluklu Pınar, Sumaklı,Dellal,Kocaçal,Kestel dağları yer alır. Kestel Oluklu Pınar ve Sumaklı tepeleri 2000 metre yüksekliğe ulaşır.
Osmancık Sivrisi:Kadınhanı’nın Güney-batısında,Osmancık yolu üzerinde bulunan çok sivri görüntülü bir dağdır.Volkanik özellikler taşımaktadır. Osmancık’ta yaşayan yaşlılar tarafından bunun bir yanardağ olduğu tahminleri yapılmaktadır.Dağın tepe kısmı volkan ağzı şeklinde çukurdur.Bu çukur eskiden daha belirgin ve derin iken şimdilerde kayalarla kapatılmış.Dağın eteğinden toprak kazılmakta ve bu toprak siyah renkli ve kül özelliklidir.Otuz yıl kadar önce bu toprak çukuru göçmüş ve içerisinden insan kemikleri çıkmıştır.Bu bulgular yaşlı köylüleri yanardağ faaliyete geçtiğinden altında kalıp yanarak ölen insanlara ait olduğu tahminine götürmektedir.Tepeden eteklere doğru akıntı izlerine benzeyen yarıklar vardır.
Dağın doğu tarafında Kuyucak diye bilinen bir mevkide mezarlığı ve temel kalıntılarıyla boşaltılmış bir köy yeri mevcuttur.Kuyucak adını taşıyan bu köyün de bu yanardağın patlamasından sonra burayı terk ederek Aydın’a yerleşip Kuyucak İlçesi’ni kurdukları yaygın olarak rivayet edilmektedir.
Bölgedeki kömür yatakları ve yer altı sıcak suları sanki yaşlıların bu iddialarını doğrular gibi gözükmektedir.
Kadınhanı Çevresindeki İlk Çağlara Ait Çeşitli Höyükler:
1-Kadınhanı Büyük Höyük:Kadınhanı’nın 500 m doğusunda,150 X 1000 X30 m boyutlarındadır. Çok eski tarih safhalarına ait keramik buluntularına rastlanmaktadır. Büyük Höyüğün 500 metre kuzeyinde halkın ”Küçük Höyük” adını verdiği bir yüzey yerleşmesi de bulunmaktadır.
2-Şahören Höyüğü:Kadınhanı’nın 13 Km doğusunda Şahören Köyünün güney-batısında bulunmaktadır. Antik ve orta çağ dönemlerine ait yerleşme izlerine rastlanır. Köyün 200 metre güneyinde konglemera zemin altında bir megragol alanı bulunmaktadır.
3-Kökez Höyüğü:Kadınhanı’na bağlı Kökez Köyünün 4 Km güney doğusundadır. Boyutları 500 X 500 X 50 m dir.Höyüğün güneyinde 8 m derinliğe ulaşan 2 m çapında bir çukur kazılmıştır.Bu derinlik boyu tunda kültür tabakalarının devam ettiği görülmektedir. Demir Çağ,Antik ve Orta Çağ (Selçuklu) keramikleri bulunmaktadır. Höyüğün doğu tarafında 4 adet tümülüs bulunmakta ve bu tümülüslerde daha sonraki yılları yansıtan yerleşim izleri görülmektedir.
4-Atlantı Karatepe Höyüğü:Atlantı’nın 6 Km doğusundadır.200 X 150 m boyutlarında ve II.bin Helenistik ve Roma dönemi izleri taşır.
5-İmircik Höyüğü:Atlantı’nın 3 Km doğusunda 100 X 75 X 100 m boyutlarındadır. II.bin ve antikdönem keramikleri taşımaktadır.
6-Cihangir Tepe Höyüğü:Atlantı’nın 1.5 Km güney doğusunda ve boyutları 100 X 75 X 7 m.dir.M.Ö. I.bin keramikleri vermektedir.
7-Gümüşlü Höyük:Atlantı’nın 3 Km doğusundadır.125 X150 X25 m boyutlarındadır. M.Ö. II bin ve Demir Çağı dönemlerine ait buluntular vermektedir.
B)Ovaları:
İlçenin Kuzeyi tamamen ovalıktır. Bunlar Atlantı Ovası,Başkuyu Ovası ve Altınovadır.
C)Akarsuları:
1-Beşgöz Çayı:Sarayönü İlçesi hudutlarında çıkar,Bakırpınarı (Zengi), Bayramlı,Kökez,Kolukısa arazilerini sulayarak akar.
2-Yeniçıktı Suyu:Kadınhanı’nın 4 Km batısından çıkar merkez arazileri ile birlikte,Yaylayaka Köyü ve Daban Yaylası arazilerini sulamaktadır. İleride Atlantı Sulama Kanalına karışmaktadır.
Debisi 200 Litre/sn.dir.
3-Kestel Suyu:Kestel Yaylası Kamberler Yaylası ve Softalar Yaylasından doğmaktadır. Kestel ve Şahören Köylerini sulamaktadır.Kış ve bahar yağış sularıyla debisi artan bu Kestel Suyu’ nun üzerine şimdi Kestel Göleti yapılmaktadır.
4-Zengi Çayı:Kadınhanı’nın doğu sınırı Zengi Köyü sınırlarında kaynayarak,Zengi arazilerini suladıktan sonra Beşgöz Çayına karışır. Debisi 1500 Litre/sn’dir.
D)Bitki Örtüsü:
Kadınhanı orman yönünden oldukça fakirdir.İlçenin dağlık olan güneyinde 1100 hektar kadar çam,ardıç ve yavşan çalılarından oluşan orman ve koruluklar mevcuttur.
Kestel,Çapıtlı,Soğukpınar,Yağlıca yörelerinde çok güzel orman ve piknik yerleri bulunmakta Konya merkez ahalisi de bu mesire yerlerine rağbet etmektedirler.
Son yıllarda ilçe yönetimince bu konuya önem verilmekte; ağaçlandırma çalışmaları yürütülmektedir. İlçenin batı tarafına Atatürk Ormanı ve İstanbul Kadınhanlılar Derneği
Hatıra Ormanı oluşturulmaktadır.
Hayvancılığın önemli yer tuttuğu ilçede hayvan otlatmak için geniş mer’a ve çayırlık alanlar bulunmaktadır.
E)İklimi:
Kadınhanı’nda genel olarak İç Anadolu’nun tipik kara iklimi görülmekle;yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve kar yağışlıdır.En çok yağmur yağışı ilkbaharda görülür. Rüzgar kuzeyden(Poyraz) ve kuzey-batıdan (Kabayel) çokça esmektedir.Yıllık yağış ortalaması 380 mm.dir.En sıcak ay ortalaması 32, en soğuk ay ortalaması ise eksi 18 derecedir. En az yağış temmuz ve ağustos aylarındadır.